Sıfır Atık Belgesi
Sıfır atık yönetim sistemi; atıkların oluşumunun önlenmesi, kaynağında ayrı biriktirilmesi ve geri kazanıma yönlendirilmesi için kurulan bütüncül bir sistemdir. Sistemi kurmakla yükümlü olan yerler, Sıfır Atık Yönetmeliği kapsamında sıfır atık belgesi almak zorundadır.
Belge yalnızca bir uygunluk kaydı değil; doğru kurgulandığında atık bertaraf maliyetlerini düşüren, geri kazanılabilir atıktan gelir sağlayan ve tedarik zinciri denetimlerinde talep edilen bir sistemdir.
Belge seviyeleri
Temel seviye
EK-3'teki kriterleri sağlayan yerlere düzenlenir. Sıfır atık yönetim sistemi kurmakla yükümlü EK-1 listesindeki yerler için zorunludur.
Gümüş seviye
Temel seviye belgeden sonra, EK-4 puanlama kriterlerine göre alınır.
Altın seviye
EK-4 puanlamasında daha yüksek performans gösteren yerlere verilir.
Platin seviye
EK-4 puanlamasındaki en üst seviyedir.
Temel seviye, sistem kurma yükümlülüğü olan yerler için giriş noktasıdır. Üst seviyelere geçiş, temel belgenin alınmasından 24 ay sonra EK-4 puanlama kriterleriyle değerlendirilir (Madde 17/2).
Süreç adım adım
- 1
Mevcut durum analizi
Tesiste oluşan atık türleri, miktarları ve mevcut toplama düzeni tespit edilir; sıfır atık yönetim sisteminin kurulacağı noktalar belirlenir.
- 2
Sistemin kurulması
Atık biriktirme ekipmanları planlanır, renk kodlarına uygun konumlandırma yapılır, geçici depolama alanı düzenlenir.
- 3
Eğitim ve bilinçlendirme
Çalışanlara sıfır atık uygulamalarına yönelik eğitim verilir; uygulamaya ilişkin çıktılar kayıt altında tutulur.
- 4
Sıfır Atık Bilgi Sistemi kaydı
Sistem, Sıfır Atık Bilgi Sistemi üzerinden kayıt altına alınır ve veri girişleri yapılır.
- 5
Belge başvurusu
EK-3 kriterlerinin sağlandığı bilgi ve belgelerle il müdürlüğüne başvuru yapılır; uygun bulunan yerlere temel seviyede sıfır atık belgesi düzenlenir (Madde 17).
Belge geçerliliği ve yenileme
Sıfır atık belgelerinin geçerliliği beş yıldır. Belge alma yükümlülüğü bulunan yerler, geçerlilik süresi dolmadan üç ay önce yenileme başvurusunda bulunmak zorundadır; başvuruyla birlikte belge süreci yeniden başlar (Madde 17/3).
Belgeye sahip yerler, belge geçerlilik süresi boyunca il müdürlükleri tarafından denetlenir (Madde 19). Sistemin kâğıt üzerinde kalmaması, denetimlerde belgenin iptaline kadar giden sonuçların önüne geçilmesi açısından önemlidir.
Saydam Çevre olarak ne yapıyoruz?
Tesisinizde mevcut durum analizi yapıyor, atık türlerine göre biriktirme ekipmanı ve geçici depolama planını çıkarıyoruz. Çalışan eğitimlerini veriyor, uygulama kayıtlarının düzenli tutulmasını sağlıyoruz.
Sıfır Atık Bilgi Sistemi kayıtlarını ve belge başvurusunu yürütüyor, denetimlere hazırlık yapıyoruz. Belge alındıktan sonra yenileme takvimini takip ediyor, üst seviye belgeye geçiş için gereken puanlama kriterlerini planlıyoruz.
Sık sorulan sorular
Sıfır atık belgesi kaç seviyeden oluşuyor?
Sıfır atık belgesi temel, gümüş, altın ve platin olmak üzere dört seviyede düzenlenir (Madde 15/1). Temel seviye kriterleri EK-3'te, gümüş, altın ve platin seviyelerin puanlama kriterleri ise EK-4 doğrultusunda Bakanlıkça belirlenir.
Kimler sıfır atık belgesi almak zorunda?
Sıfır atık yönetim sistemini kurmakla yükümlü olan, yönetmeliğin EK-1 listesindeki yerler temel seviyede sıfır atık belgesi almak zorundadır (Madde 16/1). Diğer yerler ise talep etmeleri hâlinde başvurabilir.
Hangi kuruluşlar gümüş, altın veya platin belge almak zorunda?
Temel seviyede belgeye sahip olanlardan; il belediyeleri ve nüfusu elli binin üzerindeki ilçe belediyeleri, organize sanayi bölgeleri, alışveriş merkezleri, havalimanları, limanlar, 250 oda ve üstü konaklama kapasiteli işletmeler, zincir marketler ile üniversiteler gümüş, altın veya platin belge almakla yükümlüdür (Madde 16/2).
Belge kaç yıl geçerli, ne zaman yenilenir?
Sıfır atık belgelerinin geçerliliği beş yıldır. Belge alma yükümlülüğü bulunan yerler, geçerlilik süresi dolmadan üç ay önce yenileme başvurusunda bulunur ve belge süreci yeniden başlar (Madde 17/3).
Üst seviye belgeye ne zaman başvurulabilir?
Gümüş, altın veya platin belge için, temel seviyedeki belgenin alınmasını takip eden yirmi dört aylık sürenin sonunda, EK-4 puanlama kriterlerine esas bilgi ve belgelerle müracaat edilir (Madde 17/2).
Belge için ücret ödenir mi?
Evet. Sıfır atık belgesi verilmesi, seviyesinin artırılması, yenilenmesi ve güncellenmesi için ödenecek bedel her yıl Bakanlık tarafından belirlenir (Madde 17/4).
Sıfır atık sisteminizi kuralım
Tesisinizin yükümlülüğünü ve hangi belge seviyesine başvurmanız gerektiğini birlikte belirleyelim.
Teklif AlınBu sayfadaki bilgiler Sıfır Atık Yönetmeliği'nin (RG 12/7/2019-30829) güncel metnine dayanmaktadır. Mevzuat değişebileceğinden, tesisinize özel değerlendirme için bizimle iletişime geçmenizi öneririz.