GEKAP — Geri Kazanım Katılım Payı Beyanı
Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP), 2872 sayılı Çevre Kanunu'na ekli (1) sayılı listede yer alan ürünleri piyasaya sürenlerden ve ithalatçılardan tahsil edilen bir paydır. Plastik poşetlerde ise yükümlülük satış noktalarına aittir.
GEKAP, hem çevre mevzuatını hem vergi usulünü ilgilendiren ikili bir yükümlülük: beyanname vergi dairesine verilir, ancak beyana esas veriler çevre mevzuatı kapsamında üretilir ve belirli işletmelerde çevre görevlisi onayı gerektirir. Bu nedenle muhasebe ile çevre birimi arasındaki koordinasyon kritiktir.
Beyan dönemleri ve son tarihler
Beyanname üç aylık dönemler hâlinde, yılda dört kez ve elektronik ortamda vergi dairesine verilir:
| Dönem | Son beyan tarihi |
|---|---|
| Ocak - Şubat - Mart | 30 Nisan |
| Nisan - Mayıs - Haziran | 31 Temmuz |
| Temmuz - Ağustos - Eylül | 31 Ekim |
| Ekim - Kasım - Aralık | 31 Ocak |
Beyan dönemi içinde kapsamdaki ürünlerde işlem yapılmamış olsa dahi, yükümlülüğü bulunanlar beyannameyi boş olarak göndermek zorundadır. Katılım payı, beyan edildiği ayın sonuna kadar ödenmelidir; ödenmemesi hâlinde 6183 sayılı Kanun kapsamında ödeme emri düzenlenir ve gecikme zammı uygulanır.
Kapsamdaki ürünler
- • Ambalajlar (içecek ambalajları dâhil)
- • Plastik poşetler
- • Lastikler
- • Akümülatörler
- • Piller
- • Madeni yağlar
- • Bitkisel yağlar
- • İlaçlar
- • Elektrikli ve elektronik eşyalar
Çevre görevlisi onayı zorunlu mu?
Aşağıdaki işletmelerde, beyannameye esas verilerin çevre görevlisi tarafından incelenip onaylanması zorunludur (Yönetmelik Madde 10/1):
- • Sürekli çevre görevlisi istihdam eden işletmeler
- • Çevre danışmanlık firmalarından çevre yönetimi hizmeti alan işletmeler
- • Çevre yönetim birimi kurma zorunluluğu bulunan işletmeler
- • Ödeyeceği katılım payı 50.000 TL'den fazla olan işletmeler
Bakanlıkça gerekli görülmesi hâlinde bildirim ve beyannamelerin yeminli mali müşavirlere veya bağımsız denetim kuruluşlarına inceletilmesi de istenebilir (Madde 10/2). Kapsamdaki verilerin en az beş yıl saklanması zorunludur (Madde 10/3).
Saydam Çevre olarak ne yapıyoruz?
Ürün gruplarınızı Çevre Kanunu'nun (1) sayılı listesiyle eşleştirip hangi kalemlerden yükümlü olduğunuzu belirliyoruz. Muhasebe biriminizden gelen satış ve ithalat verilerini kontrol ediyor, beyana esas miktarları çevre görevlisi onayıyla hazırlıyoruz.
Beyan takvimini takip ediyor, iade ve mahsup işlemlerinin doğru dönemde yansıtılmasını sağlıyoruz. Ayrıca Bakanlığa yapılacak bildirimlerle vergi dairesine verilen beyannamenin tutarlı olmasını kontrol ediyoruz — iki taraf arasındaki uyumsuzluk denetimlerde en sık karşılaşılan sorunlardan biri.
Sık sorulan sorular
GEKAP beyannamesi ne zaman veriliyor?
Beyanname üç aylık dönemler hâlinde, yılda dört kez verilir. Dönemler ve son tarihler: Ocak-Mart için 30 Nisan, Nisan-Haziran için 31 Temmuz, Temmuz-Eylül için 31 Ekim, Ekim-Aralık için 31 Ocak. Beyanname vergi dairesine elektronik ortamda gönderilir.
Kimler GEKAP ödemekle yükümlü?
2872 sayılı Çevre Kanunu'na ekli (1) sayılı listede yer alan ürünleri piyasaya sürenler ve ithalatçılar; plastik poşetlerde ise satış noktaları yükümlüdür. Ödeme yükümlülüğü, ürünün yurt içinde piyasaya arz edilmesi veya ithalatın gerçekleşmesiyle başlar (Yönetmelik Madde 11/1).
İşlem olmasa da beyanname vermek gerekir mi?
Beyanname verme yükümlülüğü bulunanlar, beyan dönemi içinde kapsamdaki ürünlerin satışını veya piyasaya arzını yapmamış olsalar dahi beyannameyi vermekle yükümlüdür; bu durumda beyanname "beyan edilecek geri kazanım katılım payı bulunmamaktadır" seçeneği işaretlenerek boş gönderilir.
Beyan verilerini kim onaylamalı?
Sürekli çevre görevlisi istihdam eden, çevre danışmanlık firmasından hizmet alan veya çevre yönetim birimi kurma zorunluluğu bulunan işletmeler ile ödeyeceği katılım payı 50.000 TL'den fazla olan işletmelerde, beyannameye esas veriler çevre görevlisi tarafından incelenip onaylanır (Yönetmelik Madde 10/1).
Katılım payı süresinde ödenmezse ne olur?
Beyanname süresinde verilmiş olsa bile katılım payı beyan edildiği ayın sonuna kadar ödenmezse, vergi dairesince 6183 sayılı Kanun kapsamında ödeme emri düzenlenir ve vade tarihinden itibaren gecikme zammı uygulanarak takip işlemlerine başlanır.
Kayıtlar ne kadar süre saklanmalı?
Yönetmelik kapsamında yürütülen iş ve işlemlere yönelik veriler en az beş yıl süreyle muhafaza edilir (Yönetmelik Madde 10/3).
GEKAP yükümlülüğünüzü netleştirelim
Ürün gruplarınızı değerlendirip hangi kalemlerden beyan vermeniz gerektiğini ve beyan takviminizi çıkaralım.
Teklif AlınBu sayfadaki bilgiler Geri Kazanım Katılım Payına İlişkin Yönetmelik (RG 31/12/2019-30995) ile Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesi Genel Tebliği'ne dayanmaktadır. Beyan dönemleri ve tutarlar mevzuatla değişebileceğinden, işletmenize özel değerlendirme için bizimle iletişime geçmenizi öneririz.