ÇED Raporu ve Proje Tanıtım Dosyası

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), planlanan bir yatırımın çevre üzerindeki olası etkilerinin yatırım gerçekleşmeden önce incelenmesi sürecidir. Süreç, projenin büyüklüğüne ve türüne göre ya ÇED raporu ya da proje tanıtım dosyası hazırlanmasını gerektirir; ikisi de yalnızca Bakanlıkça yeterlik belgesi verilmiş kurum ve kuruluşlar tarafından hazırlanabilir.

ÇED süreci tamamlanmadan yatırıma başlanamaz. Bu nedenle projenin hangi kapsama girdiğinin yatırım kararının en başında belirlenmesi, hem takvim hem maliyet açısından kritiktir.

2026'da değişen ne oldu?

5 Mart 2026 tarihli ve 33187 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle "ÇED Gerekli Değildir" kararı yürürlükten kaldırıldı. Ek-2 kapsamındaki projeler için Bakanlığın verebileceği kararlar artık "ÇED Olumlu" ve "ÇED Raporu Hazırlanmalıdır" olarak düzenlendi. Aynı değişiklikle yönetmeliğe "muaf" tanımı eklendi ve eksiklik tamamlama süreleri güncellendi.

Projeniz hangi kapsamda?

Ek-1 listesi → ÇED raporu

Ek-1'deki listede yer alan projeler için ÇED raporu hazırlanması zorunludur. Süreç komisyon kurulması ve halkın katılımı toplantısını da içerir (Madde 7-8-9).

Ek-2 listesi → proje tanıtım dosyası

Ek-2'deki projeler için Ek-4 formatına göre proje tanıtım dosyası hazırlanır. Değerlendirme sonucunda "ÇED Olumlu" veya "ÇED Raporu Hazırlanmalıdır" kararı verilir (Madde 15-16-17).

Kapsam dışı değerlendirilen veya muafiyeti bulunan projelerde kapasite artışı ya da alan genişletmesi planlanıyorsa, mevcut kapasite ve artışlar toplanarak yeniden değerlendirilir; yeni kapasite Ek-1'e giriyorsa ÇED raporu, Ek-2'ye giriyorsa proje tanıtım dosyası gerekir (Madde 7/c, Madde 15/b).

ÇED raporu süreci (Ek-1)

1

ÇED başvuru dosyası

Bakanlıkça yeterlik belgesi verilmiş kurum/kuruluşlar, Ek-3'teki genel formata göre ÇED başvuru dosyasını Bakanlığa sunar (Madde 8/1). Bakanlık dosyayı formata uygunluk açısından 5 iş günü içinde inceler.
2

Komisyon kurulması

Dosya uygun bulunursa ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile Bakanlık yetkililerinden oluşan bir komisyon kurulur (Madde 8/3). Süreç boyunca komisyona üye eklenebilir veya çıkarılabilir.
3

Halkın katılımı toplantısı

Halkı yatırım hakkında bilgilendirmek ve görüşlerini almak üzere proje alanında halkın katılımı toplantısı düzenlenir (Madde 9).
4

Özel format ve ÇED raporu

Komisyon görüşleri doğrultusunda belirlenen özel formata göre ÇED raporu hazırlanır ve Bakanlığa sunulur; komisyon raporu inceler ve değerlendirir.
5

Karar

İnceleme değerlendirme süreci sonunda Bakanlık "ÇED Olumlu" veya "ÇED Olumsuz" kararını verir. Karar il müdürlüğünce internet sayfasında ilan edilerek halka duyurulur.

Yasal süreler

Konu	Süre
Başvuru dosyasının format incelemesi (Madde 8/2, 16/2)	5 iş günü
İade edilen ÇED başvuru dosyasının yeniden sunulması (Madde 8/2)	30 takvim günü
İade edilen proje tanıtım dosyasının yeniden sunulması (Madde 16/2)	15 takvim günü
PTD inceleme ve değerlendirme (görüş/toplantı gerekmeyen hal, Madde 16/3-a)	15 iş günü
Kurum/kuruluş görüşü (süresinde gelmezse olumlu sayılır, Madde 16/3-b)	30 takvim günü
Eksiklik tamamlama, toplam (Madde 16/4-5)	180 takvim günü, en çok 3 bildirim
Karar verilmesi (Madde 17/1)	5 iş günü
Kararın askıda ilanı (Madde 17/1)	30 takvim günü

Karar sonrası: izleme ve denetim

Bakanlık, "ÇED Olumlu" kararı verilen projelerde nihai ÇED raporunda veya proje tanıtım dosyasında taahhüt edilen hususların yerine getirilip getirilmediğini izler, kontrol eder ve denetler (Madde 18/1). Proje sahibi, karardan sonra projede planladığı yönetmeliğe tabi değişiklikleri Bakanlığa veya il müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür (Madde 18/3).

ÇED raporu hazırlanarak "ÇED Olumlu" kararı alınan projelerde, komisyonca belirlenen periyotlarda yatırımdaki gelişmeleri içeren proje ilerleme raporu sunulması gerekir (Madde 18/4). Bu raporları da biz hazırlıyoruz.

Saydam Çevre olarak ne yapıyoruz?

Projenizi Ek-1 ve Ek-2 listeleriyle karşılaştırıp hangi sürece tabi olduğunuzu belirliyoruz. ÇED başvuru dosyası, proje tanıtım dosyası ve nihai ÇED raporunu hazırlıyor; halkın katılımı toplantısının organizasyonunu ve komisyon süreçlerini yürütüyoruz.

Kurum görüşlerine göre gelen eksiklikleri yasal süreler içinde tamamlıyor, karar sonrasında proje ilerleme raporu yükümlülüğünüzü takip ediyoruz. Konya merkezli çalışıyor, proje sahasında yerinde inceleme yapıyoruz.

Sık sorulan sorular

Hangi projeler için ÇED raporu zorunlu?

Yönetmeliğin Ek-1 listesinde yer alan projeler için ÇED raporu hazırlanması zorunludur. Ayrıca Ek-2 kapsamında değerlendirilip "ÇED Raporu Hazırlanmalıdır" kararı verilen projeler ile kapsam dışı/muaf projelerdeki kapasite artışı sonucu yeni kapasitenin Ek-1'e girmesi halinde de ÇED raporu gerekir (Madde 7).

Proje tanıtım dosyası ne zaman hazırlanır?

Ek-2 listesindeki projeler için proje tanıtım dosyası hazırlanması zorunludur (Madde 15). Dosya, Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlarca Ek-4'teki formata göre hazırlanır ve proje sahibinin onaylı taahhüt yazısı ile başvuru bedeli dekontu ekinde Bakanlığa sunulur (Madde 16/1).

"ÇED Gerekli Değildir" kararı hâlâ veriliyor mu?

Hayır. 5 Mart 2026 tarihli ve 33187 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle "ÇED Gerekli Değildir" kararı yürürlükten kaldırıldı. Ek-2 kapsamında değerlendirilen projeler için Bakanlık artık "ÇED Olumlu" veya "ÇED Raporu Hazırlanmalıdır" kararlarından birini veriyor (Madde 17/1).

Proje tanıtım dosyası süreci ne kadar sürer?

Bakanlık dosyayı formata uygunluk açısından 5 iş günü içinde inceler. Kurum görüşü alınmasına ve toplantıya gerek duyulmayan hallerde inceleme değerlendirme süreci 15 iş günü içinde tamamlanır ve karar aşamasına geçilir (Madde 16/2-3). Karar ise 5 iş günü içinde verilir (Madde 17/1).

Eksiklik bildirilirse ne kadar sürem olur?

Bakanlıkça iletilen görüşler doğrultusunda düzeltilen proje tanıtım dosyası 180 takvim günü içinde sunulmalıdır. Bu süre, yeterlik verilmiş kurum/kuruluşun kullanacağı toplam süredir ve eksiklik bildirimi en çok 3 kez yapılabilir (Madde 16/4-5).

"ÇED Olumlu" kararının geçerlilik süresi var mı?

"ÇED Olumlu" kararı verilen proje için 5 yıl içinde mücbir sebep bulunmaksızın yatırıma başlanmazsa karar geçersiz sayılır ve bu durum Bakanlık ile il müdürlüğünün internet sayfasında ilan edilir (Madde 17/2).

Projeniz ÇED'e tabi mi?

Projenizin türünü ve kapasitesini değerlendirip hangi sürece girdiğinizi ve tahmini takvimi çıkaralım.

Teklif Alın

Bu sayfadaki bilgiler Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin (RG 29/7/2022-31907) 5/3/2026-33187 sayılı değişiklik dahil güncel metnine dayanmaktadır. Mevzuat değişebileceğinden, projenize özel değerlendirme için bizimle iletişime geçmenizi öneririz.